Gỗ nghiến nghìn năm và tài đẽo gọt
Mỗi con quay là một tác phẩm thủ công kỳ công của chính người chơi, biểu thị sự chăm chỉ, khéo léo và gắn bó với đại ngàn.
TRÒ CHƠI DÂN GIAN · ĐỒNG BÀO H'MÔNG · SẮC VIỆT
Đánh quay
Tiếng cù gỗ xé gió triền đồi, khúc hoan ca ngày Tết của người H'Mông.
Giữ lấy đà, thả lao tới. Con quay gỗ truyền thống rít xé gió trên nền đất ngày hội, kết nối niềm vui rộn ràng của đồng bào H'Mông.
Chuyên trang văn hóa Sắc Việt · Bấm logo Sắc Việt trên thanh điều hướng để về sảnh game
Loại hìnhTrò chơi kỹ năng dân gian
Không gianBản làng H'Mông vùng cao Tây Bắc
Điểm thú vịNhắm đích · Lực vung · Độ chuẩn xác
Làm quen với cuộc vuiĐánh quay:
Đánh quay:
cuộc vui bắt đầu thế nào?
Tù lu (đánh quay) là trò chơi dân gian đặc sắc không thể thiếu trong ngày Tết Gầu Tào của người Mông ở Sa Pa, Mù Cang Chải, Đồng Văn. Trò chơi thể hiện sức mạnh, sự khéo léo và tài phán đoán cự ly của các chàng trai miền sơn cước.
Con quay được đẽo từ những loại gỗ cứng nhất như gỗ dẻ, gỗ nghiến, phần đáy đóng một chiếc đinh sắt nhọn. Người chơi quấn dây gai quanh thân quay rồi vung mạnh để quay xoay tít và thi tài đánh trúng con quay của đối phương.
Đọc thêm: SCOV · Tù lu ngày Tết của người Mông ↗Tiếng cù rộn rã,
ước vọng mùa xuân.
Vòng quay tít bất tận của con cù gỗ tượng trưng cho sự tuần hoàn của vũ trụ, ước vọng mùa màng tươi tốt và sức khỏe bền bỉ cho muôn người.
Thử thách bản lĩnh nam nhi
Tiếng quay chém đanh gọn và con quay vẫn đứng vững xoay tròn khẳng định vị thế của chàng trai trước bạn bè và người thương.
Giao lưu kết bạn hội xuân
Sân chơi tù lu là điểm hẹn hò rộn vang tiếng cười của bà con dân bản trong bộ váy hoa sặc sỡ đón xuân.
Tù lu được cộng đồng người H'Mông lưu giữ nguyên vẹn qua hàng trăm năm lịch sử.
Hiểu nhịp chơi,
nhập cuộc dễ hơn.
Cách tham gia ngoài đời. Khi đến một ngày hội, hãy theo cách tổ chức và hướng dẫn của cộng đồng tại đó.
- 01
Quấn dây quanh thân quay
Quấn đều sợi dây gai từ phần cổ quay xuống đáy nhọn, giữ chặt đầu dây.
- 02
Vung đà phóng quay
Đứng dạng chân vững chãi, vung tay về phía trước và giật ngược dây dứt khoát để con quay bay ra và tiếp đất xoay tít.
- 03
Thi tài đọ sức và đánh trúng
Các đội luân phiên cử người thả quay làm đích để đội kia nhắm phóng quay đánh bật mục tiêu.
- 04
Tính điểm thời gian quay
Bên nào có con quay xoay lâu hơn hoặc đánh trúng đối phương sẽ giành điểm thắng.
Đánh cù tự do (đọ thời gian)
Ai có con quay quay lâu nhất trên sân là người chiến thắng.
Đánh quay đối kháng (Tù lu)
Căn khoảng cách để ném con quay của mình bổ trúng con quay đang quay của đối thủ.
Một cuộc chơi cần những gì?
- Con quay (Tù lu)
- Đẽo từ gỗ dẻ, gỗ nghiến cứng chắc, chóp hình nón cụt, đáy gắn đinh sắt mài tròn.
- Dây quấn quay
- Bện từ vỏ cây lanh hoặc sợi gai dai chắc, một đầu buộc que tre nhỏ làm điểm tì tay.
- Sân đất nện
- Mặt đất bằng phẳng, nện chặt để con quay có thể quay lâu và tạo tiếng rít vang dội.
Những khoảnh khắc
ngoài màn hình.
Quan sát dụng cụ, tư thế và không gian ngày hội. Ảnh tư liệu văn hóa chân thực.
Đồng bào Mông chơi đánh quay Tù Lu trong ngày hội xuân
Ảnh tư liệu: Ủy ban Nhà nước về NVNONN (SCOV) ↗Đọc ảnh trong đúng bối cảnh
Ảnh chụp hoạt động chơi Tù lu truyền thống của đồng bào Mông vùng cao Tây Bắc trong ngày Tết sum vầy.
Góc nhìn văn hóaTinh hoa truyền đời,
Tinh hoa truyền đời,
kết nối thế hệ.
Bản số mô phỏng góc ném, lực vung và đường bay của con quay gỗ.
Khám phá đánh quay cùng Sắc Việt
Dùng chuột hoặc phím điều hướng để căn góc và nhấn nút phóng cù.
Vào trải nghiệm trò chơi ngay ↗Bấm vào biểu tượng “SẮC VIỆT” ở đầu trang để quay lại sảnh chơi game bất cứ lúc nào.Bạn có thể đang tò mò
Làm thế nào để con quay quay được lâu?
Cần gỗ nặng, trọng tâm cân bằng tuyệt đối và kỹ thuật giật dây thật dứt khoát.
Trẻ em có được chơi không?
Trẻ em người Mông được bố làm cho những con quay nhỏ từ 5-6 tuổi và tập chơi rất thành thạo.
Tiếp tục tìm hiểu
Nội dung được biên soạn và đối chiếu từ những nguồn dưới đây. Cách chơi, ý nghĩa và nghi thức có thể thay đổi theo cộng đồng.
- SCOV · Tù lu ngày Tết của người Mông ↗
Bài viết chi tiết về phong tục đánh Tù lu.
- Báo Dân tộc và Phát triển · Đánh quay vùng cao ↗
Tư liệu về trò chơi đánh cù của các dân tộc thiểu số.
Tiếp tục hành trình khám phá
Đi cà kheo →
Thăng bằng khéo léo trên đôi chân tre khẳng khiu. Khởi nguồn từ phương thức vượt suối mùa lũ, trở thành trò thi tài rộn rã.