TRÒ CHƠI DÂN GIAN · HỘI XUÂN · SẮC VIỆT

Ném còn

Tung một quả còn, gửi một ước mong.

Một quả còn rực rỡ, một vòng tre trên cao và những lượt tung đầy háo hức. Ném còn là cuộc vui thử tài khéo léo, nơi mọi người cùng gặp gỡ trong ngày hội.

Chuyên trang văn hóa Sắc Việt · Bấm logo Sắc Việt trên thanh điều hướng để về sảnh game

Người tham gia ném còn trong lễ hội Roóng Poọc ở Sa Pa
Ảnh tư liệu: Visit Sa Pa ↗

Loại hìnhTrò chơi dân gian

Không gianMiền núi phía Bắc

Điểm thú vịKhéo tay · Căn hướng

Làm quen với cuộc vui

Ném còn:
cuộc vui bắt đầu thế nào?

Ném còn là cuộc chơi tung một quả còn bằng vải. Ở cách chơi còn vòng, người tham gia lấy đà đưa còn qua vòng trên cột; ở các hình thức giao lưu, mọi người tung và đón còn cho nhau. Cách tổ chức phụ thuộc từng cộng đồng và ngày hội.

Hình thức ném qua vòng tre trên đỉnh cây nêu cao 15-20 mét là tâm điểm của các lễ hội Lồng Tồng vùng cao Tây Bắc, biểu trưng cho sự hòa hợp âm dương giữa đất trời.

Đọc thêm: Wikipedia · Ném còn ↗

Trong quả còn,
có một ước mong.

Vẻ rực rỡ của quả còn đi cùng những mong ước về đời sống. Có thể đọc ý nghĩa ấy qua vật liệu, đích ném và cách mọi người trao còn cho nhau.

Vì sao có thóc và hạt bông?

Thóc gắn với cái ăn, bông gắn với sợi dệt vải. Khi đặt vào quả còn, những vật liệu quen thuộc này gửi gắm mong ước được mùa, đủ ăn và đủ mặc.

Vòng đích gợi điều gì?

Theo Tạp chí Dân tộc và Tôn giáo, vòng trên cây nêu thường được liên hệ với mặt trời và mặt trăng. Lượt tung qua vòng vì thế được nhìn như một lời cầu may cho cả bản làng.

Tung còn cũng là trao một lời làm quen

Trong hình thức còn xai của người Thái, nam nữ đứng đối diện và tung còn cho nhau. Việc đón, trao và trò chuyện tạo cơ hội gặp gỡ giao duyên đầu xuân.

Đây là những cách lý giải được ghi nhận trong tư liệu; ý nghĩa và nghi thức có thể khác nhau giữa người Thái, Tày, Mường, Giáy.

Hiểu nhịp chơi,
nhập cuộc dễ hơn.

Cách tham gia ngoài đời. Khi đến một ngày hội, hãy theo cách tổ chức và hướng dẫn của cộng đồng tại đó.

  1. 01

    Quan sát vòng đích

    Đứng ở vị trí quy định, ước lượng hướng gió và khoảng cách trước khi tung.

  2. 02

    Cầm dây, xoay lấy đà

    Giữ dây quả còn, xoay tròn theo chiều kim đồng hồ để tạo lực văng đồng đều.

  3. 03

    Tung qua vòng

    Buông dây ở điểm vung cao nhất để quả còn bay theo quỹ đạo cầu vồng thẳng qua tâm vòng.

  4. 04

    Đón còn, nối cuộc vui

    Người phía đối diện đón lấy và tung lại trong tiếng hò reo cổ vũ của dân bản.

Còn vòng

Tung quả còn hướng tới vòng tròn trên cột tre cao để thi tài thiện xảo.

Tung bắt giao lưu (Còn xai)

Nam nữ thanh niên đứng hai hàng tung đón quả còn cho nhau để tìm bạn đời.

Một cuộc chơi cần những gì?

Quả còn ngũ sắc
May bằng các múi vải màu rực rỡ, bên trong nhồi hạt thóc, hạt bông hoặc hạt vừng, nối dây vải dài để cầm quay đà.
Cây nêu và vòng đích
Cây tre bương cao vút dựng giữa sân hội, trên đỉnh có vòng tròn bọc giấy đỏ và vàng tượng trưng cho nhật nguyệt.
Không gian ngày hội
Bãi đất phẳng rộng rãi giữa thung lũng, nơi tụ hội của đồng bào trong trang phục rực rỡ nhất.

Những khoảnh khắc
ngoài màn hình.

Quan sát dụng cụ, tư thế và không gian ngày hội. Ảnh tư liệu văn hóa chân thực.

Đọc ảnh trong đúng bối cảnh

Tại Sa Pa, ném còn nằm trong không gian ngày hội Roóng Poọc của người Giáy cùng các hoạt động nghi lễ cầu mùa.

Nghe nhịp, nhìn động tác.
Cảm nhận cuộc vui.

Video tư liệu giúp bạn quan sát cách chơi và không khí ngoài đời.

Vui Tết Với Ném Còn — Vườn Tween, tập 76VTV7 KIDS

Mở trên YouTube ↗
Góc nhìn văn hóa

Tinh hoa truyền đời,
kết nối thế hệ.

Bản số giữ trọn cảm giác xoay lấy đà, căn hướng và buông tay đúng thời điểm.

Khám phá ném còn cùng Sắc Việt

Nhấp và kéo chuột hoặc chạm vuốt để lấy đà xoay, thả ra để phóng quả còn.

Vào trải nghiệm trò chơi ngay ↗Bấm vào biểu tượng “SẮC VIỆT” ở đầu trang để quay lại sảnh chơi game bất cứ lúc nào.

Bạn có thể đang tò mò

Ném qua vòng có phải cách chơi duy nhất?

Không. Còn vòng thi tài và còn xai giao lưu là hai hình thức phổ biến với mục đích khác nhau.

Quả còn có gì bên trong?

Thường nhồi hạt thóc, hạt bông tượng trưng cho no ấm và sinh sôi nảy nở.

Tiếp tục tìm hiểu

Nội dung được biên soạn và đối chiếu từ những nguồn dưới đây. Cách chơi, ý nghĩa và nghi thức có thể thay đổi theo cộng đồng.

  1. Wikipedia · Ném còn ↗

    Tổng quan, dụng cụ và mục tiêu ném qua vòng.

  2. Tạp chí Dân tộc và Tôn giáo · Ném còn ↗

    Ý nghĩa văn hóa và kết nối cộng đồng.

  3. Visit Sa Pa · Lễ hội Roóng Poọc ↗

    Bối cảnh lễ hội và ảnh tư liệu.

Người múa và nhóm gõ tre trong lễ hội của người Thái
Tiếp tục hành trình khám phá

Nhảy sạp →

Tiếng tre gõ nhịp, những bước chân đan nhau và người xem cùng hòa vào cuộc vui. Nhảy sạp là điệu múa tập thể, kết nối người giữ sạp với người bước múa.